ÍSTARF21 er íslenska starfaflokkunarkerfið, gefið út af Hagstofu Íslands árið 2021. Það er aðlögun á alþjóðlega ISCO-08 staðlinum og flokkar störf í fjögur stig: bálkur, deild, klasi og starfaflokkur.

ESCO (European Skills, Competences, Qualifications and Occupations) er fjöltyngt flokkunarkerfi Evrópusambandsins yfir störf og hæfni. Það veitir einkvæm conceptUri auðkenni fyrir hvert starf og hverja hæfni, gefið út undir CC BY 4.0 leyfi.

Hvernig tengjast ÍSTARF21 og ESCO í Starfagrunni?

ESCO starfsheiti eru tengd ÍSTARF21 flokkum í gegnum sameiginlega ISCO-08 kóða. Hvert ESCO starf hefur iscoGroup eiginleika sem samsvarar 4. stigs ÍSTARF21 kóða, sem gefur 2.983 tengd starfsheiti af 3.039 í heildina.

Hvað er munurinn á dæmigerðri og viðbótar hæfni?

ESCO merkir hverja hæfni annaðhvort sem dæmigerða (essential — hluti af kjarnastarfslýsingu á evrópska vinnumarkaðinum) eða viðbótar (optional — getur skipt máli eftir sérhæfingu og samhengi). Hvorugt þýðir að einstakur starfsmaður þurfi alla hæfnina; listinn lýsir starfsprófílnum.

Þarf API-lykil til að nota þjónustuna?

Nei. API-ið er opið, aðeins lestur, og krefst engrar auðkenningar. Öll svör eru á JSON-sniði og kóðuð í UTF-8.

Hversu stór er gagnagrunnurinn?

578 ÍSTARF21 starfaflokkar í fjórum stigum (9 bálkar, 39 deildir, 121 klasar, 409 starfaflokkar). 3.039 ESCO starfsheiti á íslensku. 13.939 hæfnieiningar (10.715 færni, 3.219 þekking). 126.051 tenging milli starfsheita og hæfni.

ÍSTARF21 · Stig 4 · starfaflokkur

2643

Störf við þýðingar, túlkun og önnur málvísindi

Störf við þýðingar, túlkun og önnur málvísindi fela í sér að þýða eða túlka úr einu tungumáli yfir á annað og rannsaka uppruna, þróun og uppbyggingu tungumála.

Verkefni

að rannsaka tengsl fornmála og nútímamála, rekja uppruna, skyldleika og þróun orða, málfræði og uppbyggingu mála og kynna niðurstöður,
að veita ráðgjöf um eða þróa flokkunarkerfi fyrir tungumál, málfræðibækur, orðabækur og svipað efni,
að þýða úr einu tungumáli yfir á annað og tryggja að rétt merking frumtexta komist til skila,
að þróa aðferðir til að nota tölvur og tækni til að auka afköst og bæta gæði þýðinga,
að skýra og túlka bókmenntir, sögu þeirra, hlutverk og áhrif,
að túlka mælt mál eða táknmál yfir á annað mál, svo sem á ráðstefnum og fundum,
að lesa yfir og leiðrétta þýðingar.

Dæmi um starfsheiti

bókmenntafræðingurmálfræðingurtáknmálstúlkurtúlkurþýðandi

ESCO starfsheiti (9)

löggildur skjalaþýðandi

ISCO 2643

Lögskjalaþýðendur túlka og þýða lagaskjöl frá einu tungumáli til annars. Þeir bjóða upp á lagalega greiningu á upplýsingunum sem þeir standa frammi fyrir og aðstoða við skilning tæknilegra atriða innan efnisins sem lagt er fram á öðru tungumáli.

málvísindamaður

ISCO 2643

Málvísindamenn rannsaka tungumál í vísindalegum skilningi. Þeir hafa vald yfir tungumálum og geta túlkað þau með tilliti til málfræðilegra, merkingarlegra og hljóðfræðilegra eininleika þeirra. Þeir rannsaka þróun tungumála og hvernig þau eru notuð í samfélögum.

orðabókahöfundur

ISCO 2643

Orðabókahöfundar skrifa og taka saman efni í orðabækur. Þeir ákvarða einnig hvaða ný orð eru algeng í noktun og ættu að koma fram í orðasafninu.

rithandarsérfræðingur

ISCO 2643

Rithandarsérfræðingar greina ritað eða prentað efni í þeim tilgangi að draga fram ályktanir og sannanir um eiginleika, persónuleika, getu og ritstörf ritöfundarins. Þeir túlka ritstíla, tískubylgjur og munstur í skrifum.

sjónvarpsþýðandi

ISCO 2643

Sjónvarpsþýðendur geta unnið innan sama tungumáls eða á milli mismunandi tungumála. Sjónvarpsþýðendur innan sama tungumáls hanna skjátexta fyrir heyrnarskerta áhorfendur, á meðan sjónvarpsþýðendur á milli mismunandi tungumála hanna skjátexta fyrir kvikmyndir eða sjónvarpsþætti á öðrum tungumálum og þýða á tungumáli framleiðslu hljóð- og myndmiðla. Þeir tryggja báðir að fyrirsagnir og skjátextar samræmist hljóði, mynd og orðræðum hljóð- og myndmiðlaframleiðslunni.

táknmálstúlkur

ISCO 2643

Táknmálstúlkar skilja og breyta táknmáli í talað mál og öfugt. Þeir viðhalda blæbrigðum og áherslum skilaboðana í tungumáli viðtakanda.

túlkur

ISCO 2643

Túlkar skilja og umbreyta mæltum samskiptum frá einu tungumáli til annars. Þeir varðveita umtalsverðar upplýsingar, oft með því að notast við glósur, og miðla upplýsingum strax á eftir ásamt því að viðhalda blæbrigðum og áherslum skilaboðanna á tungumáli viðtakanda.

þýðandi

ISCO 2643

Þýðendur umrita skrifleg skjöl frá einu eða fleiri tungumálum til annars og tryggja að skilaboðin og blæbrigðin innan skjalsins viðhaldist í þýdda efninu. Þeir þýða efni og hafa skilning á því, og getur það innihaldið viðskipta- og atvinnuskjöl, persónuleg skjöl, blaðamennsku, skáldsögur, listskrif og vísindatexta og afhenda þeir þýðingarnar í hvaða formi sem er.

þýðandi á staðbundnu máli

ISCO 2643

Þýðendur á staðbundnu máli þýða og aðlaga texta að tungumáli og menningu sérstaks tilgreinds markhóps. Þeir breyta staðlaðri þýðingu í almennan skiljanlegan texta sem er næmur fyrir menningu, hugtökum og öðrum blæbrigðum sem gefa þýðingunni gildi og gera hana þýðingarmeiri heldur en hún var áður fyrir menningarlegan markhóp.

Hæfni

ESCO flokkar hæfni sem dæmigerða eða viðbótar fyrir starfsheiti. Einstakir starfsmenn hafa yfirleitt hluta af listanum — sniðinn að sérhæfingu og vinnuveitanda.

Dæmigerð (109)

Lagaleg hugtökUST-hugbúnaðarhönnunarlýsingannast finnanleg, aðgengileg, samrekstrarhæf og endurnotanleg gögnannast hugverkaréttindiatferlisvísindiauka áhrif vísinda á stefnu og samfélagaðferðafræði vísindalegra rannsóknaaðlagar texta menningarlegabeitir málfræði- og stafsetningarreglumbeitir vísindalegum aðferðumbeitir þekkingu á mannlegri hegðunbirta vísindalegar rannsóknirbætir þýdda textabýr til skilgreiningardregur saman upplýsingardreifa niðurstöðum rannsókna í vísindasamfélagieiga í faglegum samskiptum í rannsókna- og starfsumhverfifer eftir gæðastöðlum í túlkunfer eftir gæðastöðlum í þýðingumfer eftir siðareglum við þýðingastörffer yfir þýðingaverkefniframkvæmir tvíhliða túlkunfylgir vinnuáætlungera vísindalega rannsókngreinir lagalegar staðreyndirhafa kynjavíddina með í rannsóknumhafa rannsóknasiðfræði og vísindaleg heilindi að leiðarljósi við rannsóknastörfhagnýt orðabókarfræðihalda utan um persónulega faglega þróunhandskriftargreininghefur góða framsögnhefur skilning á efni sem á að þýðaheyrnarskerðinghljóðfræðihugbúnaður fyrir skjátextahugsa óhlutbundiðkenningar um persónuleikalagaleg rannsóknleggja fram skriflegt efnileggur á minnið mikið magn upplýsingaleitar í gagnagrunnumleitar í upplýsingabrunnumleiðbeinir einstaklingumles handritlokayfirlesturlög um höfundarréttlýsir atriðummargmiðlunarkerfimerkingarfræðimeta rannsóknarstarfmeðhöndla rannsóknargögnmiðla upplýsingum um vísindalegar uppgötvanirmálfræðimálvísindinotar orðabækurnotar staðfæringartólnotar vélstudda þýðingunær tökum á tungumálareglumprófarkalesa textarannsakar tileinkun málsritunartæknisafnar saman lagalegum skjölumsamskipti tengd heyrnarskerðingusegir frá niðurstöðum prófanasemja vísindalegar eða fræðilegar ritgerðir og tæknileg gögnsinnir verkefnastjórnunsjá um birtingarskjálesariskoðar gögnskrifa vísindalegar greinar til birtingarskrifar upp samtölskrifstofuhugbúnaðurskrásetur greiningarniðurstöðurstafsetningstunda þverfaglegar rannsóknirstuðla að aðkomu almennings að rannsóknumstuðla að þekkingarflæðisálfræðisálfræðikenningarsækja um rannsóknarstyrksýna fram á faglega sérþekkingusýnir fjölmenningarlega vitundtaka saman upplýsingartalar ýmis tungumáltryggir samkvæmni þýðingastarfs yfir fjölda markmálatáknmáltölvubúnaðurtúlkar talað mál milli tveggja aðilatúlkunarhátturuppfærir tungumálakunnáttuupplýsingatrúnaðurvirðir trúnaðarskylduviðheldur faglegri þekkinguviðheldur merkingu upprunalegrar orðræðuviðheldur upprunalegum textayfirfer þýðingaverkefniátta sig á samhengi við túlkunýta undir opna nýsköpun í rannsóknumþróa faglegt tengslanet með rannsakendum og vísindamönnumþróa opinn hugbúnaðþróar þýðingarstefnuþýðir erlent tungumálþýðir mismunandi gerðir textaþýðir samfellt talað málþýðir talað málþýðir talað mál samtímisþýðir textaþýðir tungumálahugtökþýðir tákn

Viðbótar (91)

annast UT-merkingarsamþættinguannast fjárhagsáætlaniraðferðafræði vísindalegra rannsóknaaðlagar að tegund miðilsaðlagar fullmótað spil að markaðnumaðlagar texta menningarlegabeitir kennsluaðferðumbeitir ráðgjafartækniber kennsl á fölsuð skjölber kennsl á ný orðblaðamennskabreytir orðabókarfærslumbætir þýdda textabókmenntasagabókmenntirbýr til skjátextabýr til venslaritbýr til yfirtextadómsmeðferðdómtúlkunendurgerir breytt gögner í samskiptum við markhóper í samskiptum við íbúa á svæðier í samstarfi við þróun málvísindalegra þrepaer í tengslum við auglýsingastofurfer eftir gæðastöðlum í þýðingumfer með lesþýðingufer yfir þýðingaverkefnifer á leikjaprófanirfingramálformgerðarflokkunfornaldartungumálfornletursfræðiframburðartækniframkvæmir sögulegar rannsóknirframkvæmir tvíhliða túlkunframkvæmir vöruprófunfylgir vinnuáætlunfylgist með þróun tungumálsgefur vitnisburð við fyrirtöku dómsgerir drög að lagafrumvarpigerir löggiltar þýðingargerir myndbandsbreytingargerir úrdrættigreinir menningarlega straumagreinir texta fyrir þýðingugreinir texta til myndskreytingargreinir uppruna vélritaðra skjalagrundvallaratriði verkefnastjórnunarhafa samskipti símleiðishagnýt orðabókarfræðihefur eftirlit með starfsfólkihefur eftirlit með vinnuheyrnarskerðinghljóðfræðihugræn sálfræðihvísltúlkunkemur á tengslum við stjórnarfulltrúakenningarleg orðabókarfræðikennir bókleg og verkleg fögkennir tungumálkynnir sér menninguleitar í upplýsingabrunnumleitarvélarleiðir almenningskannanirleiðir sviðsstarfiles texta í uppkastiles úr handskrifuðum textalifandi mállistar upp faglega textalokayfirlesturlæknisfræðilegur íðorðaforðilíkamstjáninglöggjöf evrópusambandsinsmannfræðimenningarsagamerkingarfræðimetur þýðingatæknimiðlar á óyrtu tungumálimálsálarfræðimálvísindinotar blandað námsfyrirkomulagnotar hugbúnað fyrir þýðingarnotar matstækni til að áætla umfang þýðingarnotar orðabækurnotar ritvinnsluforritnotar sérstakar skriftaraðferðirnotar vélstudda þýðingunotar þýðingaraðferðirprófarkalesa textaraddtúlkun

Aðgangur um API

GET /api/v1/occupations/2643